Odwiedź świdermajera! Domy Otwarte już 14 i 21 czerwca

Świdermajery na linii otwockiej ponownie otworzą swoje furtki 14 i 21 czerwca w ramach wydarzenia Domy Otwarte. Organizuje je Stowarzyszenie Świdermajerowie z Otwocka. 

To już czwarta edycja imprezy, która ma formułę wycieczki. Poszczególne domy można odwiedzić przyjeżdżając pod wskazaną lokalizację o konkretnej godzinie. Każdy gospodarz domu ma własny pomysł na prezentację swojego domu. Z reguły polegaja ona na spotkaniu na  posesji, czasem istnieje możliwość wejścia na klatkę schodową lub na strych. W tym roku po raz pierwszy wydarzenie ma formułę dwudniową. Pierwszego dnia (14.06) na trasie siedem lokalizacji na terenie Otwocka, Józefowa i Michalina. To wille: Miłość, Martynówka, Celin, Janówka, Nowość, a także „dom przy Cisowej” oraz nieistniejący pensjonat Anulka. 

10.00-11.00 Dom przy Cisowej, ul. Cisowa 1, Michalin

11.30-12.30 Willa Miłość, ul. Sienkiewicza 71, Józefów

13.00 - 15.00 Pensjonat Anulka, Teatr Stajnia, ul. Zaciszna 40A, Otwock Świder

15.00 - 16.15 Martynówka, ul. Kraszewskiego 101, Otwock Świder

16.30 - 17.30 Willa Celin/Dancygiera, ul. Mickiewicza 37 i 41, Otwock Świder
PRZERWA NA POSIŁEK I ODPOCZYNEK
18.30 - 19.30 Willa Janówka/Jasiówka, ul. Żeromskiego 44, Otwock,

20.00 - 22.00 Willa Nowość/Kahana, ul. Konopnickiej 7A, Otwock,

Właściciele willi Nowość zaplanowali dla zwiedzających niespodziankę i zapraszają na pokaz filmu „Pora umierać” w reż. Doroty Kędzierzawskiej oraz spotkanie z twórcami.

W drugi dzień Domów Otwartych 2026 (21.06) zaprosimy do dwóch wyjątkowych lokalizacji w Otwocku na spotkanie z właścicielkami i właścicielami oraz z Mazowieckim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków:

11.00 - 12.30 Willa Nadzieja,  ul. Jana Pawła II-go 48, Otwock Świder
Willa Nadzieja znajduje się po zachodniej stronie torów kolejowych. Wjazd w ten zaułek możliwy jest wyłącznie od ulicy Górnej. Podczas prezentacji będzie możliwość kupna książki pt. „Nasz Świdermajer” i otrzymania dedykacji od Autorki - właścicielki Willi Nadzieja.

13.00 - 15.00 Willa Szeliga, ul. Kościelna 16/18, Otwock, oprowadzania konserwatorskie w II turach:
I - 13.00 - 14.00
II -14.00 - 15.00
Zapisy na oprowadzenia pod linkiem https://app.evenea.pl/event/900473-11/

Wydarzeniu towarzyszy specjalnie przygotowana publikacja pod tytułem „W cieniu ażurowej werandy. Historia ukryta w domach” autorstwa Lidii Głażewskiej-Dańko i Justyny Górnowicz. Zawiera teksty o domach udostępnionych pierwszego dnia tegorocznej edycji, napisane na podstawie informacji z archiwów i wspomnień właścicieli i mieszkańców. “Nie jest łatwo znaleźć chętnych do otwarcia domów” – opowiada we wstępie Lidia Głażewska-Dańko. “Muszą to być osoby gotowe na wyzwania. Samo goszczenie na swoim terenie dużej grupy odwiedzających wymaga odwagi. Poprzedzone jest wspólnym: gospodarzy domów i autorek towarzyszącej wydarzeniu książki, badaniem historii. Bywa, że jest to podróż w nieznane, połączona z odkrywaniem głęboko ukrytych tajemnic, zmierzeniem się z wyjątkowo trudnym dziedzictwem”. Publikacja będzie dostępna pod każdym adresem tegorocznych „Domów Otwartych”. Chętni będą mogli nabyć książki z poprzednich edycji: „Po trzema warstwami linoleum. Historia ukryta w domach” oraz „Na solidnych podwalinach. Historia ukryta w domach”, a także drugiego dnia książkę Hanny Litwin, właścicielki willi Nadzieja, pt. „Nasz świdermajer”.

„Pięć domów, które prezentujemy w tym roku, to domy nabyte, cztery z nich przez rodziców lub dziadków obecnych właścicieli w czasie wojny lub tuż po jej zakończeniu, a więc służące rodzinie już kilkadziesiąt lat. Jeden niedawno wyszukała i kupiła wielbicielka tego typu architektury. Na mapie odwiedzin znalazła się też nieruchomość z dwoma domami, będącymi pod opieką Zarządu Gospodarki Komunalnej. Ich mieszkańcy stanowią silnie związaną, wspierającą się i dbającą o budynki oraz ich otoczenie społeczność. Miasto wciąż nie dostrzega ich pracy i potencjału domów, którymi zarządza od ponad 80 lat, nie ponosząc prawie żadnych nakładów. Wystarczyłaby pomoc w przeprowadzaniu remontów, a pokaźny zasób mieszkań w historycznych budynkach, w otoczeniu przyrody mógłby służyć jeszcze długo wielu osobom, zachowując jednocześnie dawną wyjątkowość okolic nadświdrzańskich.

Jeden z prezentowanych w tej edycji domów nie istnieje. Jego historię przedstawią na scenie Teatru Stajnia potomkowie właścicieli pensjonatu Anulka, by przywrócić pamięć o ważnym w Letnisku Świder miejscu i związanych z nim osobach”. (L. Głażewska-Dańko, W cieniu ażurowej werandy. Historie ukryte w domach, Otwock 2026)

Organizatorzy: Stowarzyszenie Właścicieli, Mieszkańców i Miłośników Domów Drewnianych na Linii Otwockiej -  Świdermajerowie. Właściciele udostępniają swoje domy do zwiedzania dla lokalnej społeczności pro bono.

Działanie Domy Otwarte 2026 jest objęte Patronatem Prezydenta Miasta Otwocka i dofinansowane z budżetu Miasta Otwocka oraz Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Wydarzenie organizowane jest w ramach "Festiwalu Świdermajer” https://www.facebook.com/festiwalswidermajer oraz „Archifestu. Dni archiwów społecznych”, koordynowanego przez @centrumarchiwistykispołecznej (cas.org.pl).