Podaruj bliskim bezpieczeństwo. Strażacy promują czujki czadu i dymu

Zaczyna się sezon grzewczy, a wraz z nim rośnie ryzyko pożaru i zatrucia czadem. 1 października w Centrum Naukowo-Badawczym Ochrony Przeciwpożarowej w Józefowie strażacy zainaugurowali kampanię „Czujka na straży Twojego bezpieczeństwa”. Mają jedno przesłanie: zamontuj czujkę dymu i czadu, nie czekaj na obowiązek.

Konferencja odbyła się w naszym powiecie, w Józefowie. Wzięli w niej udział zastępca komendanta głównego PSP nadbrygadier Paweł Frysztak, dyrektor CNBOP-PIB st. brygadier dr hab. inż. Paweł Janik oraz jego zastępca st. bryg. Daniel Małozięć. Obecni byli też przedstawiciele Krajowej Izby Kominiarzy: prezes Mirosław Antos i wiceprezes Wiesław Czuba.

To kolejna odsłona akcji, którą strażacy powtarzają co roku, gdy zaczyna się sezon grzewczy. W statystykach PSP trwa on od 1 października do 31 marca. Wtedy częściej korzystamy z pieców, kotłów, kominków i grzejników, więc rośnie liczba pożarów i zdarzeń z tlenkiem węgla, czyli czadem.

– apelował nadbrygadier Paweł Frysztak. Zwrócił uwagę, że na urodziny czy imieniny często kupujemy kolejną książkę lub szalik. Czujka to niewielki wydatek, a może dać domownikom czas na reakcję.

Czujka nie zapobiega pożarowi ani wydzielaniu się czadu. Jej zadaniem jest szybko ostrzec, żeby domownicy zdążyli wyjść z zagrożonego pomieszczenia i wezwać pomoc.

Tlenek węgla nie ma barwy, zapachu ani smaku. Powstaje przy niepełnym spalaniu gazu, węgla, drewna, benzyny czy oleju. Człowiek nie wykryje go żadnym zmysłem. Objawy zatrucia to m.in. ból i zawroty głowy, osłabienie, senność, nudności, duszność oraz zaburzenia świadomości. Dłuższy kontakt z czadem może prowadzić do utraty przytomności, a nawet śmierci.

Strażacy przypominają, że najwięcej osób ginie w pożarach we własnych mieszkaniach i domach, czyli tam, gdzie czujemy się najbezpieczniej. W Polsce dochodzi rocznie do około 30 tys. pożarów w budynkach mieszkalnych. Przeciętnie giną w nich blisko 400 osób, a ponad 2 tys. zostaje rannych.

Czad też nie odpuszcza. W sezonie grzewczym 2025/2026 odnotowano 3750 zdarzeń z jego udziałem. Poszkodowanych zostało 1354 osób, a 69 zmarło. To więcej niż średnia z ostatnich lat, która wynosi około 62 ofiar śmiertelnych na sezon.

Przepisy wprowadzają obowiązek stopniowo:

• od 30 czerwca 2026 r. czujki muszą mieć lokale mieszkalne, w których świadczone są usługi hotelarskie,

• od 1 stycznia 2030 r. obowiązek obejmie mieszkania użytkowane przed 23 grudnia 2024 r.,

• czujki tlenku węgla będą wymagane w pomieszczeniach, w których spala się paliwo stałe, ciekłe lub gazowe.

Strażacy apelują, by nie czekać do 2030 roku. Ich zdaniem czujka powinna być w mieszkaniu tak samo oczywista jak lodówka czy stół.

To trzy różne urządzenia i jedno nie zastąpi drugiego:

• czujka dymu wykrywa dym we wczesnej fazie pożaru,

• czujka tlenku węgla ostrzega przed czadem,

• czujnik gazu reaguje na gaz palny, np. metan lub propan-butan.

Można też kupić czujki dualne, które łączą wykrywanie dymu i czadu. Przy zakupie szukaj oznaczeń zgodnych z normami: PN-EN 14604 dla czujek dymu i PN-EN 50291-1 dla domowych czujek tlenku węgla.

Czujki dymu powinny znaleźć się na drogach ewakuacyjnych, w korytarzach i blisko pomieszczeń do spania. W domach wielopiętrowych potrzebna jest czujka na każdej kondygnacji. Nie montuj jej tam, gdzie jest para wodna lub opary z gotowania, bo może dawać fałszywe alarmy.

Czujkę tlenku węgla zamontuj w pomieszczeniach z piecem, kotłem, kominkiem lub gazowym podgrzewaczem wody. Dokładną lokalizację i wysokość montażu podaje instrukcja producenta.

Jak podkreślił dyrektor CNBOP-PIB Paweł Janik, certyfikowane czujki zawodzą najczęściej z prostego powodu: wyczerpała się bateria. Charakterystyczne ćwierkanie oznacza, że trzeba ją wymienić. 

Przed zimą warto też:

• nacisnąć przycisk TEST i sprawdzić, czy czujka daje sygnał,

• oczyścić obudowę z kurzu,

• sprawdzić termin ważności urządzenia podany przez producenta,

  Reklama

• zabezpieczyć czujkę podczas remontu, a po jego zakończeniu zrobić test.

Specjaliści z CNBOP-PIB sprawdzają takie urządzenia w komorach klimatycznych. Niektóre testy trwają ponad 30 dni, m.in. badana jest odporność na światło, sól i korozję.

Strażacy przypominają, że czujka to system wczesnego ostrzegania i nie zastępuje przeglądów. Trzeba regularnie sprawdzać urządzenia grzewcze, instalacje gazowe, przewody kominowe i wentylacyjne, nie zasłaniać kratek wentylacyjnych i zapewnić dopływ powietrza do pomieszczeń. Przewody wentylacyjne trzeba czyścić co najmniej raz w roku. Częstotliwość czyszczenia przewodów dymowych i spalinowych wynika z przepisów przeciwpożarowych.

1. Zadbaj o własne bezpieczeństwo i ostrzeż inne osoby.

2. Jeśli możesz, bez ryzyka dla siebie otwórz okna i drzwi.

3. Opuść zagrożone pomieszczenie lub budynek.

4. Zadzwoń pod numer 112 lub 999.

5. Jeśli to bezpieczne, wyprowadź poszkodowanego na świeże powietrze i sprawdź, czy jest przytomny, ma tętno i oddycha.

6. Nieprzytomną osobę, która oddycha, ułóż w pozycji bezpiecznej. Jeśli nie oddycha, rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową.

O tym, dlaczego kominiarz przynosi szczęście i dlaczego warto zaprosić go do domu, napiszemy w kolejnym artykule.

W załączniku poniżej znajduje się  specjalnie przygotowany poradnik “Czujka na straży Twojego bezpieczeństwa” - w pdf, do pobrania

#czujka #czujkaczadu #czujkadymu #tlenekwęgla #czad #PSP #strażacy #bezpieczeństwo #sezongrzewczy #CNBOP #Józefów #powiatotwocki #Otwock #iOtwockinfo