Otwocki poślizg, czyli jak przeżyć zimę w mieście

W Otwocku zima zawsze przychodzi znienacka. Nawet jeśli jest zapowiadana w prognozach pogody. Gdy tylko temperatura spadnie poniżej zera, a na chodnikach pojawi się gołoledź, miasto reaguje zaskoczeniem godnym bohatera slapstickowej komedii, który po raz setny wchodzi na tę samą skórkę od banana.

Spacer po Otwocku w lutym to nie jest zwykły spacer. To prawdziwy test charakteru, refleksu i kondycji stawów. Każdy krok jest aktem odwagi, a każdy brak złamania - osobistym sukcesem. Chodniki, zamiast pełnić funkcję infrastruktury dla pieszych, stają się naturalnym lodowiskiem, na którym mieszkańcy, zupełnie za darmo, mogą ćwiczyć piruety, szpagaty i lądowania zakończone telemarkiem. Sport masowy? Jak najbardziej. Zorganizowany? Raczej niekoniecznie.

Osoby odpowiedzialne za miejską infrastrukturę zdają się wychodzić z założenia, że gołoledź to zjawisko elitarnie rzadkie, niemal egzotyczne. Coś pomiędzy zaćmieniem Słońca a przelotem komety Halleya. Skoro więc występuje raz na jakiś czas, nie ma sensu reagować nerwowo. A że „raz na jakiś czas” - w praktyce - oznacza kilka tygodni każdej zimy, to już szczegół techniczny, który najwyraźniej umyka urzędniczej wyobraźni.

Oczywiście, można argumentować, że posypywanie chodników to zadanie wymagające planowania, sprzętu i pieniędzy. Trudno się z tym nie zgodzić. Z drugiej strony, trudno też nie zauważyć, że inne miasta w Polsce i to zimą - jakoś sobie z tym wyzwaniem radzą. Najwyraźniej w Otwocku postawiono na inną filozofię: adaptację zamiast prewencji. Skoro ślisko, to trzeba się przyzwyczaić albo nauczyć chodzić jak pingwin.

Jest w tym podejściu pewna perwersyjna konsekwencja. Miasto nie tyle nie dba o posypywanie chodników, co konsekwentnie dba o zachowanie naturalnego charakteru zimy. Bez ingerencji człowieka. Bez soli. Bez piasku. Ekologia pełną parą. Upadek na lód? No cóż… To tylko cena, jaką płacimy za kontakt z przyrodą w przestrzeni miejskiej.

Problem w tym, że przyroda nie przyjmuje skarg, a urzędy - jak się okazuje - też niekoniecznie. Mieszkańcy mogą pisać, dzwonić, zgłaszać, a chodniki i tak pozostają wierne swojej lodowej estetyce. Trudno oprzeć się wrażeniu, że pieszy w Otwocku jest uczestnikiem jakiegoś długofalowego eksperymentu społecznego. Pytanie brzmi: ilu złamań potrzeba, by uznać go za zakończony?

Felietonista ma ten luksus, że może ironizować. Pieszy już niekoniecznie. Dla starszych osób, rodziców z wózkami czy ludzi z niepełnosprawnościami, gołoledź nie jest anegdotą ani metaforą. Jest realnym zagrożeniem. I tutaj kończy się zabawa w cynizm, a zaczyna zwykła, nudna odpowiedzialność samorządu. Ta sama, która tak dobrze wygląda w strategiach, programach i materiałach promocyjnych.

Nie chodzi o to, by zima została odwołana. Chodzi o to, by miasto robiło to, co do niego należy. Chodnik ma służyć do chodzenia, a nie do sprawdzania, czy obywatel potrafi utrzymać pion w ekstremalnych warunkach. Posypywanie chodników nie jest fanaberią, tylko standardem. Takim samym jak odśnieżanie jezdni czy działające latarnie.

Na razie jednak Otwock konsekwentnie trzyma się swojej lodowej narracji. Kto wie, może w przyszłym sezonie pojawią się mapy najtrudniejszych tras, klasyfikacje stopnia śliskości albo miejski konkurs na najefektowniejszy poślizg. Skoro już całe miasto zamienia się w lodowisko, wypadałoby je przynajmniej wpisać do oferty turystycznej.

Do tego czasu mieszkańcom pozostaje zaopatrzyć się w raczki, kijki trekkingowe i dużo cierpliwości. Bo w Otwocku zima zawsze zaskakuje. Zwłaszcza tych, którzy powinni być na nią przygotowani.

Andrzej Idziak

Fot. Zdjęcie poglądowe